Bệnh học tiểu đường

Phụ nữ bị tiểu đường có nên mang thai không? Cần chuẩn bị những gì?

“Phụ nữ bị tiểu đường có nên mang thai không? Có rủi ro gì khi mang thai và sinh con?…. Rất nhiều băn khoăn mà những bà mẹ có con gái bị tiểu đường type 1 lo lắng khi con mình kết hôn. Hoặc những người phụ nữ bị tiểu đường mong muốn có con đang quan tâm. Rất may mắn, các chuyên gia đã khẳng định, phụ nữ bị tiểu đường hoàn toàn có thể có một thai kỳ khỏe mạnh và sinh ra những đứa con kháu khỉnh. Tuy nhiên họ cần biết cách kiểm soát trước và trong khi mang thai. Bài viết dưới đây sẽ giúp đỡ các chị em giải đáp những thắc mắc này. 

1. Những rủi ro khi mang thai với phụ nữ bị tiểu đường. 

Nếu bạn bị tiểu đường nhưng muốn mang thai. Bạn cần biết những nguy cơ mà mình có thể gặp phải trong khi mang thai và sinh nở. Từ đó thực hiện nghiêm túc và kỷ luật các biện pháp kiểm soát đường huyết và ngăn ngừa biến chứng. Dưới đây là các rủi ro mà bạn và em bé có thể gặp phải: 

  • Nguy cơ sảy thai cao hơn phụ nữ bình thường
  • Có thể gặp các vấn đề với mắt và thận của mình
  • Có nhiều khả năng đứa trẻ to hơn bình thường. Điều này có thể khiến việc sinh nở trở nên đau đớn hơn và có thể gây căng thẳng cho em bé.
  • Đứa trẻ có thể gặp các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, chẳng hạn như tật nứt đốt sống. Đây là nơi cột sống của em bé không phát triển đúng cách.
  • Nguy cơ thai chết lưu hoặc con bạn chết vào khoảng thời gian mới sinh. Điều này hiếm khi xảy ra nhưng có nguy cơ cao hơn ở phụ nữ mắc bệnh tiểu đường.
nguy-co-khi-phu-nu-bi-tieu-duong-mang-thai

Nguy cơ khi phụ nữ bị tiểu đường mang thai

Tuy nhiên bạn đừng quá lo lắng vì những rủi ro này có thể giảm đáng kể bằng cách lên kế hoạch trước. Chăm sóc bản thân và kiểm soát tốt bệnh tiểu đường trong giai đoạn tiền thai sản chính là tiền đề giúp bạn có một thai kỳ khỏe mạnh và mẹ tròn con vuông. 

2. Phụ nữ bị tiểu đường khi mang thai cần chuẩn bị những gì

Phụ nữ bị tiểu đường không nên để xảy ra mang thai ngoài dự kiến vì nếu đường huyết không được kiểm soát tốt trong 3 tháng đầu thì nguy cơ thai nhi bị dị tật rất cao. Vì vậy, điều quan trọng là bạn nên mang thai có kế hoạch. Nghĩa là, bạn cần kiểm soát đường huyết và các biến chứng trong giới hạn cho phép. 

2.1. Điều kiện cho phép phụ nữ bị tiểu đường mang thai

  • Chỉ số đường huyết

Bạn cũng cần kiểm tra lượng đường trong máu tại nhà thường xuyên hơn để giữ đường máu trong phạm vi an toàn. Nếu bạn bị tiểu đường typ 1, bạn nên sử dụng máy đo có thể kiểm tra cả đường máu và chỉ số ketone

Dưới đây là giới hạn đường huyết mục tiêu cần đạt: 

  • Sáng sớm khi mới thức dậy và chưa ăn gì: đường huyết dao động từ 5 đến 7mmol/l
  • Trước bữa ăn vào những thời điểm khác trong ngày từ 4 đến 7mmol/L
  • 90 phút sau bữa ăn: đường huyết dao động từ 5 đến 9 mmol/L.
  • Kiểm soát đường huyết và HbA1c:

Bạn sẽ cần phải kiểm tra HbA1c trước khi ngừng sử dụng biện pháp tránh thai. Điều này là do mức HbA1c cao có thể ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Việc kiểm soát đường huyết là vô cùng quan trọng trong ba tháng đầu (8 tuần đầu của thai kỳ). Bởi vì đây là thời điểm các cơ quan của em bé đang phát triển. An toàn nhất là giữ mức HbA1c của bạn dưới 6.5%. Nếu HbA1c > 6.5%, thực hiện các bước để hạ nó xuống một cách an toàn sẽ giúp giảm rủi ro khi mang thai. Nhưng nếu HbA1c > 10% việc mang thai không an toàn. Và bạn nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn.  

Trường hợp thai phụ có đường huyết tăng cao đầu thai kỳ, đường huyết của thai nhi cũng sẽ tăng cao. Do vậy, quá trình hình thành các cơ quan của thai nhi sẽ không hoàn thiện và nguy cơ dị dạng cao. Nếu HbA1c ở giai đoạn này cao hơn 8%, 10-30% thai nhi sẽ xuất hiện những bất thường về hình dạng. 

  • Bệnh võng mạc tiểu đường

Phụ nữ bị tiểu đường nên đi khám nhãn khoa trước khi mang thai. Nếu bạn đã bị bệnh võng mạc tiểu đường mà bệnh kiểm soát ổn định thì hoàn toàn có thể mang thai bình thường. Nhưng nếu bệnh võng mạc tiến triển đến giai đoạn tăng sinh, bạn nên tránh mang thai. Điều trị nhãn khoa bằng laser quang đông cho đến khi tình trạng bệnh võng mạc ổn định và nhận được sự cho phép từ bác sĩ nhãn khoa.

  • Bệnh thận tiểu đường

Nếu thai phụ có protein niệu dương tính do bệnh thận tiểu đường, nguy cơ sinh non, thai nhi phát triển không toàn diện, hội chứng tăng huyết áp thai kỳ,… sẽ tăng cao. Thai phụ nếu có quá nhiều protein niệu ở nửa sau thai kỳ thì nguy cơ mắc chứng tiền sản giật – một vấn đề rất nghiêm trọng có thể đe dọa tính mạng của thai nhi. Nếu bạn bị tiền sản giật và đang ở tuần thứ 37 của thai kỳ, bác sĩ có thể khuyên bạn nên sinh con sớm. Trước 37 tuần, bác sĩ sẽ xem xét các lựa chọn khác để giúp thai nhi phát triển hết mức có thể trước khi chào đời. 

Vì thế, nếu bạn muốn mang thai, hãy kiểm tra tình trạng bệnh thận tiểu đường của mình. 

  • Ngoài ra, nếu bạn bị thừa cân, béo phì thì cần điều chỉnh lại chế độ dinh dưỡng, tập luyện để đưa cân nặng về giới hạn bình thường trước khi mang thai. Nếu người mẹ bị béo phì, đứa trẻ sinh ra sẽ tăng nguy cơ bị thương khi sinh, tử vong chu sinh ở trẻ,…
phu-nu-bi-tieu-duong-co-nen-mang-thai-tieu-chuan-mang-thai-la-gi-1

Phụ nữ bị tiểu đường cần kiểm soát đường huyết, biến chứng mắt và thận tiểu đường.

2.2. Những loại thuốc điều trị tiểu đường cần thay đổi hoặc ngưng sử dụng khi mang thai

Một số loại thuốc người bệnh tiểu đường hay dùng có thể có nguy cơ với thai nhi. Vì thế bạn cần thay đổi hoặc ngưng theo chỉ định từ bác sĩ.

  • Thuốc điều trị tiểu đường: Các tác động của các loại thuốc uống điều trị tiểu đường với thai nhi chưa được xác nhận. Vì thế nếu bạn mang thai, thông thường bác sĩ sẽ chỉ định ngưng các loại thuốc uống và chuyển sang tiêm insulin. Insulin không qua được hàng rào nhau thai nên an toàn hơn, giảm nguy cơ em bé sinh ra bị dị tật. 
  • Thuốc huyết áp: tỷ lệ bệnh nhân tiểu đường mắc kèm tăng huyết áp khá cao. Tuy nhiên, những loại thuốc huyết áp như ức chế men chuyển ACE (Capoten, Vasotec,…) và các thuốc ức chế ARB ( Edarbi, Atacand, Avapro,…) bị nghi ngờ có thể gây dị tật ở thai nhi nên đã bị cấm sử dụng với phụ nữ tiểu đường muốn mang thai.
  • Thuốc rối loạn lipid máu: Các thuốc rối loạn lipid máu nhóm Statin và Fibrat không được khuyến cáo cho phụ nữ có thai. Vì thế nếu bạn bị tiểu đường kèm rối loạn lipid máu, bác sĩ sẽ yêu cầu ngừng 2 nhóm này. 

Thay đổi thuốc điểu trị ở phụ nữ bị tiểu đường khi muốn mang thai

3. Một số lưu ý khác với phụ nữ tiểu đường muốn mang thai

3.1. Bổ sung acid folic

Nếu bạn có kế hoạch mang thai, nên bắt đầu bổ sung acid folic trước đó từ 1-3 tháng. Trước thai kỳ, bạn có thể lựa chọn các loại vitamin tổng hợp có chứa ít nhất 400mcg acid folic. Trong 3 tháng đầu của thai kỳ, bạn nên tăng lên 600 mcg acid folic. 

3.2. Tập thể dục

Tập thể dục giúp tăng hiệu quả kiểm soát đường huyết về mức mục tiêu. Nó cũng có thể giúp giữ cho huyết áp, cholesterol máu ở mức ổn định. Trước khi mang thai, hãy biến hoạt động thể chất trở thành thói quen hàng ngày. Mục tiêu 30 phút tập thể dục ít nhất 5 ngày mỗi tuần. 

3.3. Tránh xa thuốc lá, rượu bia và các chất kích thích

  • Hút thuốc làm tăng khả năng thai chết lưu hoặc sinh non. Hút thuốc còn đặc biệt có hại cho bệnh nhân tiểu đường. Hút thuốc làm tăng các vấn đề sức khỏe liên quan đến bệnh tiểu đường như biến chứng mắt, tim và thận 
  • Rượu bia có ảnh hưởng xấu đến thai nhi, ngăn cản thai nhi hấp thụ đủ dinh dưỡng và lượng oxy cần thiết để hình thành nên các cơ quan trong cơ thể. Hậu quả nghiêm trọng hơn của việc uống rượu, bia khi mang thai là gây ra hội chứng rối loạn do nhiễm độc rượu bào thai (Fetal alcohol spectrum disorders – FASD). Căn bệnh này khiến thai nhi kém phát triển, dị dạng, dị tật tim, tổn thương hệ thần kinh trung ương. Những em bé bị mắc hội chứng FASD cũng có thể có đầu và não nhỏ bất thường, các khuyết tật bẩm sinh khác, đặc biệt là tim và cột sống.

Như vậy, bài viết “Phụ nữ bị tiểu đường có nên mang thai không?” đã giúp những phụ nữ bị tiểu đường biết lên kế hoạch và mục tiêu kiểm soát bệnh tiểu đường để có một thai kỳ khỏe mạnh. 

Chỉ cần kiểm soát tốt đường huyết, huyết áp, cân nặng, các biến chứng thận, mắt do tiểu đường là bạn hoàn toàn có thể mang thai và giúp thai nhi phát triển tốt và khỏe mạnh. 

Để được Dược sĩ gia đình MyPharma tư vấn về bệnh tiểu đường, độc giả vui lòng liên hệ tổng đài 1800 2004 hoặc đặt câu hỏi tại đây. 

  • Tài liệu tham khảo: 

https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/diabetes-pregnancy

https://www.diabetes.org.uk/guide-to-diabetes/life-with-diabetes/pregnancy