Tư Vấn Bệnh Tiểu Đường

Hoàng liên hạ đường huyết – “Thảo dược tiềm năng cho bệnh nhân tiểu đường”

Hoàng liên hạ đường huyết là thảo dược được sử dụng trong rất nhiều trong y học cổ truyền. Với thành phần alcaloid chủ yếu là berberin, hoàng liên nổi tiếng bao đời nay là thảo dược có vị rất đắng nhưng an toàn và hiệu quả với công dụng hỗ trợ đường tiêu hóa, dùng khi bị ngộ độc do tả lỵ, và đặc biệt là hiệu quả phòng ngừa biến chứng cho các bệnh nhân tiểu đường.

1. Đặc điểm hình thái của cây hoàng liên

HOANG-LIEN-THAO-DUOC-TIEM-NANG-CHO-BENH-NHAN-TIEU-DUONG-1

Hoàng liên là loài cây thân thảo, sông lâu năm

Hoàng liên có tên khoa học là Rhizoma Coptidis. Ðây là một loài cây cỏ thảo nhỏ, sống lâu năm, cao độ 20-35 cm. Thân cây mọc thẳng và phân thành nhiều nhánh phía trên. Lá mọc so le từ thân rễ, có cuống dài 8 – 18 cm, có 3 – 5 lá chét trên mỗi phiến lá. Hai bên mép lá hình răng cưa. 

Cây hoàng liên ưa chỗ lạnh, mát, ẩm thấp, mọc hoang ở nhiều vùng núi cao 1500 – 1800m như Lào Cai, dãy núi Hoàng Liên Sơn, khu Tây Bắc và thu hoạch vào mùa đông (tháng 11-12). Người ta thường đào rễ, rửa sạch, phơi hay sấy khô để dùng.

2. Hoàng liên hạ đường huyết trong y học cổ truyền

HOANG-LIEN-THAO-DUOC-TIEM-NANG-CHO-BENH-NHAN-TIEU-DUONG-2

Rễ cây hoàng liên có mùi thơm, vị rất đắng, tính hàn

Rễ hoàng liên (Rhizoma coptidis) được dùng làm dược liệu phổ biến trong nhân dân ta từ bao đời nay. Rễ cây có mùi thơm, vị rất đắng, tính hàn vào năm kinh: tâm, can, đởm, vị, đại trường. Có tác dụng thanh nhiệt giải độc.

Ðặc biệt là Hoàng liên dùng cho các trường hợp bị lỵ rất hiệu quả. Ngày uống 3-6 g chia làm ba lần uống. Thời gian điều trị 7-15 ngày là bệnh thuyên giảm rõ rệt.

Theo GS. Đỗ Tất Lợi, nhân dân ta còn sử dụng hoàng liên khi bị sốt, tâm phiền, nôn ra máu, tiêu khát, đau mắt đỏ và loét miệng [1].

XEM THÊM:

Neem Ấn Độ – “thảo dược vàng chống lại mọi bệnh tật”
Hoài sơn – Dược liệu gắn liền với lịch sử dân tộc và những lợi ích cho tiểu đường
Giảo cổ lam – loài dược liệu quý trong các căn bệnh chuyển hóa

3. Hoàng liên với y học hiện đại

Trong chuyên luận về các loài thảo dược của tổ chức Y tế thế giới WHO, có rất nhiều báo cáo chỉ ra rằng rễ cây hoàng liên có khả năng kháng khuẩn cao, một phần do có hoạt chất chính là Berberin. Berberin cũng cho thấy tác dụng ức chế việc hấp thu độc tính từ vi khuẩn tả, hiệu quả khi bị nhiễm độc đường tiêu hóa do tả gây ra [4].

Gần đây, các nhà khoa học nhận ra rằng, hoàng liên có tác dụng chống bệnh đái tháo đường qua rất nhiều cơ chế khác nhau. Thân rễ cây hoàng liên chứa các alcaloid gồm berberine, coptisine, palmatine, epiberberine, jatrorrhizine, và magnoflorine là những nhóm hoạt chất có tác dụng trên bệnh nhân tiểu đường [3]:

HOANG-LIEN-THAO-DUOC-TIEM-NANG-CHO-BENH-NHAN-TIEU-DUONG-3

Cơ chế tác dụng của hoàng liên trên bệnh tiểu đường

 

Cây hoàng liên đã được các nhà khoa học chứng minh có tác dụng giảm đường huyết thông qua nhiều cơ chế khác nhau: 

  • Bảo vệ tế bào 𝛃 đảo tụy, kích thích tăng tiết insulin.
  • Giảm tính kháng insulin của tế bào.
  • Ức chế tiêu hóa và hấp thu đường tại ruột.
  • Tăng cường vận chuyển glucose và sử dụng glucose trong tế bào.
  • Tăng tổng hợp glycogen và ức chế tân tạo glucose tại gan [3].

3.1. Hoàng liên với nghiên cứu lâm sàng trên bệnh tiểu đường

Nghiên cứu: Berberine có hiệu quả trong điều trị tăng đường huyết và rối loạn lipid máu trong bệnh nhân đái tháo đường tuyp 2

Tên nghiên cứu: Berberine trong điều trị đái tháo đường týp 2: Một đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp meta.

Tác giả: Dong H. và cộng sự.

Năm nghiên cứu: 2012.

Tạp chí: Hindawi.

Loại nghiên cứu: đánh giá hệ thống và phân tích tổng hợp meta (cho mức độ bằng chứng tin cậy cao nhất).

Link nghiên cứu:  https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23118793

Hoàng liên với nghiên cứu lâm sàng trên bệnh tiểu đường

3.2. Kết quả nghiên cứu:

Mười bốn thử nghiệm ngẫu nhiên, bao gồm 1068 bệnh nhân đái tháo đường typ 2, đã được đưa vào nghiên cứu này.

Kết quả phân tích gộp cho thấy sự khác biệt đáng kể giữa nhóm được sử dụng berberine cùng việc thay đổi lối sống và nhóm đối chứng chỉ thay đổi lối sống. Đường huyết lúc đói giảm trung bình 0,87 mmol/l, đường huyết sau ăn giảm trung bình 1,72 mmol/l và HbA1c giảm trung bình 0,72%.

Ngoài ra, những lipid máu xấu như LDL-C và triglycerid cũng giảm và lipid máu tốt như HDL-C tăng ở nhóm sử dụng berberin, giảm nguy cơ gặp các biến chứng tim mạch ở bệnh nhân tiểu đường [2].

Không chỉ có vai trò thanh nhiệt giải độc, dùng trong các trường hợp tiêu chảy ngộ độc, nghiên cứu đã chứng minh khả năng kiểm soát bệnh tiểu đường và ngăn ngừa biến chứng của các alcaloid berberin trong hoàng liên, giúp hoàng liên trở thành loại dược liệu tiềm năng cho các bệnh nhân tiểu đường.

4. Hoàng liên trong viên uống tiểu đường công nghệ cao MPsuno

Giá trị vượt bậc của Hoàng liên hạ đường huyết với bệnh nhân tiểu đường cũng như tính sẵn có của loài thảo dược này ở Việt Nam đã thu hút sự chú ý của nhà khoa học Bá Thị Châm. Chị áp dụng  phương pháp chiết xuất chọn lọc để phân tách các alcaloid có hoạt tính cao. 

Phối hợp cùng 4 vị dược liệu quý tỏi đen, hoài sơn, giảo cổ lam, neem Ấn Độ cùng phức hợp 3 nano thảo dược: Nano Dây thìa canh, Nano chiết xuất Cam thảo đất và Nano Curcumin đã tạo nên công thức hoàn chỉnh cho viên uống tiểu đường công nghệ cao MPsuno chuyên biệt cho người tiểu đường.

VIEN-TIEU-DUONG-CONG-NGHE-CAO-MPSUNO

Viên tiểu đường công nghệ cao MPsuno

Nhờ những thành tự khoa học trong sản phẩm MPsuno, năm 2017, ThS Bá Thị Châm đã vinh dự nhận giải thưởng Phụ nữ sáng tạo do Hội liên hiệp Phụ nữ Việt Nam trao tặng.

Để được Dược sĩ gia đình MyPharma tư vấn về bệnh tiểu đường, độc giả vui lòng liên hệ Tổng đài miễn cước 1800.2004 hoặc để lại câu hỏi Tại đây.

Tham khảo: 

  1. GS. Đỗ Tất Lợi. “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”. 
  2. Dong H. et al. Berberine in the Treatment of Type 2 Diabetes Mellitus: A Systemic Review and Meta-Analysis. Hindawi, 2012.
  3. Ran Q. et al. Rhizoma coptidis as a Potential Treatment Agent for Type 2 Diabetes Mellitus and the Underlying Mechanisms: A Review. Frontiers in pharmacology, 2019.
  4. WHO Monographs on Selected Medicinal Plants – Volume 1.
0/5 (0 Reviews)