Dinh Dưỡng Cho Người Tiểu Đường

Chế độ ăn cho người tiểu đường đủ chất, ổn định đường huyết

Chế độ ăn cho người tiểu đường đóng vai trò quan trọng giúp ổn định đường huyết và cải thiện tình trạng bệnh. Bên cạnh sử dụng thuốc tiểu đường hợp lý, bạn cần có một chế độ ăn khoa học tránh kiêng khem không đúng cách.

Tuy nhiên, không phải ai cũng biết xây dựng thực đơn cho người tiểu đường như thế nào cho phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ giải đáp giúp bạn.

1. Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn cho người tiểu đường

chế độ ăn cho người tiểu đường cần giảm tinh bột

Nguyên tắc xây dựng chế độ ăn cho người tiểu đường là kiểm soát lượng đường, tinh bột và tăng cường bổ sung rau củ quả.

Đường và tinh bột (carbohydrat) là hai nhóm chất ảnh hưởng trực tiếp đến nồng độ đường huyết trong cơ thể. Tinh bột được chuyển hóa thành đường đơn ở ruột và được hấp thu vào máu. Sau đó, đường sẽ được vận chuyển vào tế bào để tạo năng lượng cho cơ thể.

Quá trình vận chuyển đường liên quan số lượng và khả năng hoạt động của insulin. Nếu lượng đường được hấp thu nhiều hơn khả năng vận chuyển đường vào tế bào, đường huyết sẽ tăng cao. Vì vậy, người tiểu đường cần kiểm soát chế độ ăn đặc biệt là nhóm thực phẩm chứa nhiều tinh bột và đường. Giám sát tổng lượng tinh bột được đưa vào cơ thể mỗi ngày là rất cần thiết.

Bên cạnh đó, việc bổ sung nhiều rau xanh và hoa quả rất tốt cho người mắc bệnh tiểu đường. Rau quả chứa lượng lớn vitamin, khoáng chất và các chất dinh dưỡng thiết yếu. Tiêu thụ sau quả cũng không ảnh hưởng nhiều đến nồng độ đường trong máu.Ngoài ra, chất xơ trong rau củ quả còn giúp kiểm soát đường huyết, hạ cholesterol xấu trong cơ thể, từ đó giảm các nguy cơ biến chứng bệnh tiểu đường như biến chứng tim mạch.

Tóm lại, đối với bệnh tiểu đường chế độ ăn uống có 2 nguyên tắc chính trong xây dựng là kiểm soát lượng đường, tinh bột được hấp thu và tăng cường bổ sung rau củ quả.

2. Chế độ ăn cho người tiểu đường

Chế độ ăn cho người tiểu đường

Khẩu phần ăn của người tiểu đường cần đầy đủ 4 nhóm: protein (đạm), lipid (mỡ) và carbohydrate, vitamin và chất xơ

Như đã giải thích ở trên, chế độ ăn hợp lý đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định đường huyết ở người tiểu đường. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy, nếu tuân thủ chế độ ăn của người tiểu đường bệnh nhân không chỉ kiểm soát tốt được đường huyết mà còn giúp giảm nồng độ HbA1C lên tới 2%. Vậy chế độ ăn cụ thể cho người tiểu đường như thế nào?

Năng lượng trung bình người lớn cần khi làm công việc nhẹ nhàng là: 30 kcal/kg cân nặng/ngày. Tức là nếu người đó 50kg và làm công việc văn phòng thì cần 30 x 50 = 1500 kcal/ngày để đảm bảo sức khỏe và hoàn thành tốt công việc. Với người tiểu đường, không được quá kiêng khem mà phải đảm bảo lượng năng lượng nạp vào mỗi ngày để sinh hoạt và làm việc bình thường.

Như vậy, khẩu phần ăn của người tiểu đường vẫn cần đầy đủ 4 nhóm dinh dưỡng quan trọng là: protein (đạm), lipid (mỡ) và carbohydrate (chất bột đường), vitamin và chất xơ. Trong đó, cần cân đối giảm lượng chất bột đường và bổ sung năng lượng từ 3 nhóm chất còn lại. Cụ thể:

  • Protein: Lượng protein cần thiết là 0,8g/kg/ngày tương ứng với khoảng 15 – 20% năng lượng trong khẩu phần ăn mỗi ngày.
  • Lipid: Tỷ lệ chất béo cần thiết là khoảng 25% khẩu phần ăn, không được quá 30%. Trong đó, nên sử dụng chất béo chưa bão hòa từ thực vật như dầu mè, dầu vừng, dầu đậu nành,… đồng thời giảm hoặc hạn chế chất béo bão hòa từ động vật.
  • Tinh bột (Carbohydrate): Năng lượng từ carbohydrate nên đạt từ 50 – 60% năng lượng của khẩu phần ăn. Tuy nhiên, nên tiêu thụ carbohydrate từ các loại hạt, ngũ cốc, khoai củ chưa qua tinh chế. Tránh dùng gạo trắng, bánh mì trắng và các thực phẩm có hàm lượng đường cao như bánh ngọt, kẹo, nước ngọt,…

Có thể bạn quan tâm: 

3. Tháp dinh dưỡng cho người tiểu đường

Tháp dinh dưỡng cho người tiểu đường

Chế độ ăn cho người bệnh tiểu đường, được xây dựng dựa trên tháp dinh dưỡng

Chế độ ăn cho người bệnh tiểu đường, được xây dựng dựa trên tháp dinh dưỡng, cụ thể như sau:

Nhóm 1: Nhóm tinh bột, ngũ cốc, khoai và thực phẩm giàu đường bột

Đường bột là nhóm thực phẩm cần thiết để tạo năng lượng hoạt động cho cơ thể. Tuy nhiên, đây là nhóm dinh dưỡng người tiểu đường nên ăn ít hơn so với người bình thường. Bạn vẫn có thể ăn cơm, xôi, gạo lứt hàng ngày nhưng với lượng nhỏ hơn. Không nên ăn khoai tây, bánh mì trắng, đồ ngọt.

Nhóm 2: Nhóm chất xơ, rau củ

Rau củ chứa nhiều vitamin, chất xơ và một ít tinh bột nên có thể cung cấp một lượng nhỏ năng lượng cho cơ thể thay cho nhóm đường bột. Bên cạnh đó, chất xơ trong rau củ còn giúp cải thiện tiêu hóa, giảm cholesterol xấu và giảm cảm giác thèm ăn cho người tiểu đường. Rau củ luộc hoặc ăn sống, trộn salad sẽ tốt hơn.

Nhóm 3: Nhóm chất đạm, vitamin

Nhóm chất đạm, vitamin là nhóm dinh dưỡng thiết yếu với tất cả mọi người đặc biệt là người tiểu đường. Sữa, thịt, cá, trứng là những thực phẩm chứa nhiều đạm, vitamin, sắt,… Với người tiểu đường, nên ăn thịt nạc như ức gà, tránh ăn thịt mỡ, da hoặc các món ăn chế biến với nhiều dầu mỡ.

Ngoài ra, người tiểu đường cũng nên bổ sung đạm từ thực vật như đậu phụ, sữa đậu nành không đường.

Nhóm 4: Nhóm chất béo, dầu mỡ

Nhóm chất béo không chỉ cung cấp năng lượng mà còn giúp tăng hấp thu vitamin và một số khoáng chất cho cơ thể. Bệnh nhân tiểu đường cần hạn chế sử dụng chất béo từ động vật, thay vào đó là dùng dầu thực vật lành mạnh như dầu đậu nành, dầu oliu, dầu bơ…

4. Xây dựng thực đơn chi tiết cho người tiểu đường

mpsuno

MPsuno – giải pháp kết hợp với chế độ ăn cho người tiểu đường

Đảm bảo nguyên tắc xây dựng chế độ dinh dưỡng cho người tiểu đường tưởng chừng dễ nhưng không hề đơn giản. Không phải ai cũng có thời gian và kiến thức để tính toán chính xác lượng tinh bột, đường có thể tiêu thụ. Vì vậy, Dược sĩ Mypharma đã xây dựng 3 thực đơn chi tiết phù hợp với chế độ ăn cho người bị tiểu đường để bạn đọc tham khảo:

Thực đơn 1:

  • Bữa sáng – Phở gà:
    • Bánh phở: 150g – 1 miệng bát con.
    • Thịt già: 30g – 5, 6 miếng.
    • Giá đỗ: miệng bát con.
  • Bữa trưa – Cơm thịt gà:
    • Gạo: 100g – 1 bát cơm đầy.
    • Thịt gà rang: 60g – 2 miếng vừa.
    • Đậu nhồi thịt: 50g đậu (2 miếng), 20g thịt.
    • Bắp cải luộc: 250g – 1 bát con đầy có ngọn.
    • Canh rau ngót: 30g
    • Dầu thực vật: 7ml
  • Bữa tối: Cơm trứng thịt kho:
    • Gạo: 100g – 1 bát cơm đầy.
    • Trứng kho: 1 quả.
    • Thịt kho: 50g – 5 miếng
    • Cải chip luộc: 250g – 1 bát con đầy có ngọn
    • Canh rau thập cẩm
    • Dầu thực vật: 7ml

Thực đơn 2:

  • Bữa sáng – Xôi thịt kho:
    • Gạo nếp: 60g – lưng bát con.
    • Thịt lợn nạc: 40g – 4 miếng thịt kho.
    • Rau xanh: 150g – miệng bát con cải chip xào.
    • Dầu ăn: 5ml.
  • Bữa trưa – Cơm thịt bò:
    • Gạo: 100g – 1 bát cơm đầy.
    • Thịt bò xào: 40g – 8 miếng (3x2x0,1cm).
    • Bắp cải cuốn thịt: 40g – 2 miếng.
    • Su hào luộc: 250g – miệng bát con đầy.
    • Dầu ăn: 10ml.
  • Bữa tối – Cơm cá rán:
    • Gạo: 100g – 1 bát cơm đầy.
    • Cá trắm rán: 90g – 1 khúc cá (9x6x2cm).
    • Thịt băm: 40g – 2 thìa rưỡi.
    • Su su xào: 250g – 1 bát con đầy.
    • Canh mùng tơi: 30g.
    • Dầu ăn: 15ml.

Thực đơn 3:

  • Bữa sáng – Cháo thịt bò:
    • Gạo: 60g – 3 thìa gạo.
    • Thịt bò: 40g.
    • Rau xanh: 150g.
    • Dầu ăn: 5ml.
  • Bữa trưa – Cơm thịt, đậu:
    • Gạo: 100g – 1 bát con đầy.
    • Thịt lợn luộc: 60g – 8 miếng.
    • Đậu phụ sốt: 60g – 2 miếng.
    • Canh rau ngót: 30g.
    • Bắp cải luộc: 250g – 1 bát con đầy.
    • Dầu ăn: 10ml.
  • Bữa tối – Cơm tôm, thịt:
    • Gạo: 100g – 1 bát cơm đầy.
    • Thịt rim: 50g – 8 miếng.
    • Tôm rang: 50g – 8 con.
    • Rau muống xào: 250g – 1 bát con đầy.
    • Nước rau muống luộc.
    • Dầu ăn: 15ml.
 

Với 3 thực đơn trên đây, bạn có thể thay đổi để khẩu phần ăn đỡ nhàm chán mà vẫn đầy đủ chất dinh dưỡng.

Chế độ ăn cho người tiểu đường tuy không quá khắt khe nhưng vẫn cần đảm bảo những nguyên tắc nhất định. Chỉ cần tuân thủ chế độ ăn hợp lý kết hợp dùng thuốc và có lối sống lành mạnh, bệnh tiểu đường hoàn toàn có thể được kiểm soát và không nặng thêm hay xuất hiện biến chứng.

Để được Dược sĩ gia đình MyPharma tư vấn về chế độ ăn cho người tiểu đường, độc giả vui lòng liên hệ tổng đài 18002004 (miễn cước cuộc gọi)/ DĐ: 0962666744 (ZALO/VIBER) hoặc đặt câu hỏi TẠI ĐÂY.

5/5 (1 Review)