Biến Chứng Tiểu Đường

Biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường: nguyên nhân, biểu hiện và cách xử lý

Có phải bạn hay người thân của bạn mắc tiểu đường? Liệu các biểu hiện như mệt lả, ngất, hôn mê có phải là biểu hiện biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường? Và những biến chứng đó là gì và cách khắc phục ra sao? Bài viết sau đây sẽ giúp bạn giải đáp những câu hỏi trên.

1. Biến chứng hôn mê do hạ đường huyết

Trong bệnh đái tháo đường, biến chứng bệnh tiểu đường hạ đường huyết quá mức. Thường do người bệnh sử dụng thuốc đái tháo đường như insulin hay sulfamid quá liều. Hoặc cũng có thể là do bệnh nhân dùng thuốc lúc đói, bỏ bữa.

Hậu quả là lượng đường không kịp thời cung cấp cho hoạt động sống gây tình trạng hôn mê.

Biểu hiện của biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường này bao gồm:

  • Bệnh nhân cảm nhận cơn mệt mỏi đột ngột không báo trước, nhức đầu, chóng mặt, choáng váng.
  • Bệnh nhân đói cồn cào, buồn nôn, nôn.
  • Hoa mắt, có thể nhìn đôi, ảo giác, cảm giác hồi hộp đánh trống ngực, lo âu, hốt hoảng.
  • Chân tay rã rời thậm chí co giật và từ từ đi vào hôn mê.
biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường - hôn mê

Trước khi hôn mê bệnh nhân có thể cảm nhận cơn mệt mỏi đột ngột không báo trước, nhức đầu, chóng mặt, choáng váng

Cách xử lý khi có dấu hiệu của tiền hôn mê do hạ đường huyết trong đái tháo đường:

  • Nếu bệnh nhân còn tỉnh: nhanh chóng cho bệnh nhân uống nước đường hoặc nước uống có chứa đường để kịp thời phục hồi cho bệnh nhân.
  • Nếu bệnh nhân đã rơi vào hôn mê: cần phải có bác sĩ, người chuyên môn tiêm tĩnh mạch chậm cho bệnh nhân theo đúng công thức. Theo dõi đến khi bệnh nhân tỉnh lại.

Lưu ý: ngừng ngay việc dùng thuốc nghi ngờ là nguyên nhân dẫn đến tình trạng hạ đường huyết của bệnh nhân.

Để phòng tránh tình trạng hôn mê do hạ đường huyết, cần chỉ dẫn rõ ràng để bệnh nhân và gia đình. Đặc biệt nắm rõ cách sử dụng thuốc hợp lý, chế độ ăn uống và luyện tập cũng như xử trí khi hạ đường huyết.

Hơn nữa, bệnh nhân không được tự ý tăng hoặc giảm liều hay sử dụng các thuốc khác mà chưa có sự hướng dẫn hay cho phép của bác sĩ.

2. Biến chứng hôn mê do nhiễm toan ceton

Hôn mê do nhiễm toan ceton thường hay xảy ra ở bệnh nhân đái tháo đường typ 1. Do thiếu hụt insulin gây tăng lượng đường làm rối loạn chuyển hóa đường, chất béo trong cơ thể dẫn tới tình trạng toan máu hóa.

Bên cạnh đó biến chứng này còn có thể do bệnh nhân thiếu insulin tương đối kèm theo các nguyên nhân đi kèm. Dẫn tới tăng nhu cầu, giảm cung cấp insulin làm bệnh nặng thêm như nhiễm trùng, mổ, chấn thương,…

Việc này làm tăng glucose máu, dẫn tới xuất hiện thể ceton và từ đó gây hôn mê.

Biểu hiện của hôn mê do nhiễm toan ceton gồm:

  • Giai đoạn tiền hôn mê bệnh nhân có biểu hiện rối loạn nước điện giải như đái nhiều, uống nhiều nhưng vẫn khát, buồn nôn, da nhăn nheo, mắt trũng.
  • Sau đó bệnh nhân dần dần rối loạn nhịp thở, hơi thở kiểu Kussmaul nhanh và sâu (khoảng 30 đến 40 lần/phút), hơi thở có mùi ceton.
  • Hạ thân nhiệt, khô miệng.
  • Ý thức rối loạn ở các cấp độ khác nhau từ lơ mơ, thay đổi tinh thần đến ngủ gà từ từ đến hôn mê.
  • Có thể tụt huyết áp, nhịp tim nhanh trong trường hợp nặng.
biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường - Hơi thở mùi

Hơi thở mùi hôi là một trong những dấu hiệu nhiễm toan ceton

Khi gặp trường hợp có các biểu hiện trên nghi là do biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường – nhiễm toan ceton, cần nhanh chóng xử lý cho bệnh nhân. Việc đầu tiên phải làm là bổ sung lượng insulin kịp thời, bổ sung nước điện giải (thường sử dụng dịch truyền muối).

Bên cạnh đó còn nên điều trị rối loạn toan kiềm cho người bệnh. Sau đó đưa bệnh nhân đến bệnh viện gần nhất để được xử lý.

Để tránh tình trạng nhiễm toan ceton dẫn đến hôn mê, người bệnh cần tuân thủ chế độ điều trị đang được tiến hành. Không được dừng hay tăng giảm liều insulin, tuân thủ chế độ ăn dành cho người tiểu đường.

Ngoài ra cần tránh các yếu tố làm trầm trọng tình trạng bệnh đái tháo đường, dễ gây nhiễm toan ceton. Ví như: nhiễm khuẩn, nhồi máu cơ tim, tai biến mạch máu não, tránh căng thẳng.

3. Biến chứng hôn mê do tăng acid lactic

biến chứng nhiễm toan acid lactic cấp tính của bệnh tiểu đường

Điều trị đái tháo đường bằng metformin có thể gây biến chứng nhiễm toan acid lactic

Biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường này là hậu quả của nhiễm toan chuyển hóa làm acid lactic tích tụ trong máu. Thường gặp ở bệnh nhân đái tháo đường typ 2 kèm suy tim mất bù, suy hô hấp. Hoặc suy gan, nhiễm khuẩn huyết hay người bệnh đang điều trị bằng metformin.

Biểu hiện biến chứng cấp tính do tăng acid lactic gồm có:

  • Bệnh nhân đột ngột rơi vào rối loạn ý thức, lơ mơ.
  • Nhanh đi vào hôn mê.
  • Tăng thông khí phổi, bệnh nhân thở nhanh và sâu kiểu Kussmaul.
  • Da tái, thân nhiệt và huyết áp của bệnh nhân đều giảm.
  • Trường hợp nặng có thể trụy tim mạch dẫn tới tử vong.

Để xử lý tình trạng trên, bệnh nhân cần đưa ngay vào khoa cấp cứu để lọc máu và hồi sức nhằm giảm đi lượng acid lactic trong cơ thể.

Nhằm đề phòng nhiễm toan acid lactic cho bệnh nhân đái tháo đường, cần tuân thủ điều trị và theo dõi tình trạng bệnh đi kèm. Cũng như the dõi việc sử dụng thuốc của bệnh nhân.

Nếu bệnh nhân đang điều trị đái tháo đường bằng metformin phải xem xét tình trạng của bệnh nhân. Họ có nguy cơ dẫn đến nhiễm toan acid lactic hay không.

4. Biến chứng hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu

Biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường này thường gặp ở người bệnh đái tháo đường typ 2. Trường hợp mất nước nhiều và thường xảy ra ở người lớn tuổi.

Nguyên nhân thường do các yếu tố gây mất bù nước như bệnh lý nhiễm khuẩn, chấn thương. Cũng có thể do phẫu thuật, tai biến mạch máu não. Ngoài ra trong trường hợp dùng thuốc lợi tiểu, corticoid.

Biểu hiện của biến chứng hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu:

  • Mất nước nhanh chóng và nặng, diễn ra trong vài ngày biểu hiện bởi sụt cân, mất nước cả nội bào lẫn ngoại bào. Cơ thể khát nhiều, da khô nhăn nheo, mắt trũng.
  • Đái ít hoặc đôi khi vô niệu.
  • Sốt, tiêu chảy, buồn nôn, nôn.
  • Run cơ, tay chân có thể co giật.
  • Không có biểu hiện của nhịp thở Kussmaul hay nhịp thở mùi ceton.

Nếu thấy bệnh nhân có các biểu hiện trên, điều đầu tiên phải làm là chuyển ngay người bệnh vào cơ sở y tế. Điều này là để hồi phục nước và điện giải bằng truyền dịch muối cùng với tiêm insulin. Cần đi kèm với việc truyền kali do tiêm insulin gây hạ kali máu. Sau đó theo dõi tình trạng bệnh nhân để đưa ra các giải pháp tiếp theo.

Để phòng tránh biến chứng hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu, cần theo dõi diễn biến của bệnh và các thông số đường máu. Bệnh nhân cần được phát hiện và điều trị các bệnh lý đi kèm. Kết hợp cùng với tuân thủ điều trị, sử dụng đúng theo hướng dẫn điều trị.

Như vậy, đái tháo đường có thể dẫn tới biến chứng hôn mê thậm chí gây nguy hiểm cho tính mạng. Vì vậy người bệnh và người thân của bệnh nhân cần theo dõi và nắm chắc các biểu hiện của các biến chứng. Cũng như biết biện pháp xử lý kịp thời để hạn chế tối đa các hậu quả có thể xảy ra.

Nếu còn bất cứ thắc mắc nào về biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường hay các vấn đề đường tiêu hóa khi bị tiểu đường, độc giả vui lòng liên hệ Dược sĩ Gia đình MyPharma 1800.2004 hoặc đặt câu hỏi tại đây.

Có thể bạn quan tâm đến: 

0/5 (0 Reviews)